ខុងជឺនិយម
- ទស្សនវិទ្យា ប្រព័ន្ធគំនិតសំខាន់នៅក្នុងទស្សនវិជ្ជាចិន ដែលបានរីកចម្រើនចន្លោះឆ្នាំ៥៥១ដល់៤៧៩មុនគ្រិស្តសករាជ ចេញពីការបង្រៀនរបស់ខុងជឺ និងសាវ័ករបស់គាត់ ដែលបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះគោលការណ៍ស្ដីពីចរិយាត្រឹមត្រូវជំនាញនៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ គតិបណ្ឌិតស័ក្ដិសិទ្ធិ និងទំនាក់ទំនងសង្គមត្រឹមត្រូវ។ ខុងជឺនិយមបានជះឥទ្ធិពលលើ ឥរិយាបថប្រជាជនចិន ចំពោះជីវិតគំរូនៃការរស់នៅនិងគំរូនៃតម្លៃសង្គមព្រមទាំងបានផ្ដល់មូលដ្ឋានខាងបញ្ញាសម្រាប់ទ្រឹស្តីនិងស្ថាប័ននយោបាយចិនទៀតផង។ ខុងជឺនិយមបានរាលដាលចេញពីប្រទេសចិនទៅដល់កូរ៉េ ជប៉ុន និងវៀតណាម និងបានក្លាយទៅជាកត្តារឹងមាំក្នុងវប្បធម៌អាស៊ីខាងកើតព្រមទាំងបានជំរុញឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញបស្ចិមប្រទេសស្ទើរតែទាំងអស់។ ទោះបីខុងជឺនិយមបានក្លាយទៅជាមនោគមវិជ្ជាផ្លូវការរបស់រដ្ឋចិនក៏ដោយ ក៏ខុងជឺនិយមមិនដែលមានអត្ថិភាពជាសាសនាផ្លូវការទេ។ ខុងជឺ បានចងក្រងគម្ពីរឈ្មោះថា «លាវយី» មានន័យថា សិល្បៈទាំង៦ ជាសិល្បៈសេរីមានគោលដៅស្វែងរកនូវសេរីភាពក្នុងនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចដែលមានដូចតទៅ៖ ១- គម្ពីរយី និយាយពីការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិនិងផ្ទេរមរតក, ២- គម្ពីរចេ ជាកំណាព្យនិទានសម្រាប់បម្រើសោភ័ណ្ឌធម្មជាតិ, ៣- គម្ពីរលី និយាយពីការប្រារព្ធពិធីសែនព្រេនផ្សេងៗ, ៤- គម្ពីរយ៉ូ និយាយពីបទភ្លេងនិងចម្រៀងបណ្ដែតអារម្មណ៍, ៥- គម្ពីរជូ និយាយពីប្រវត្តិសាស្ត្រនិងពង្សាវតារនៃប្រទេសចិន, ៦- គម្ពីរឈូស៊ាវឬគម្ពីរនិទាឃរដូវ និយាយពីសរទរដូវ ជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាក់ស្ដែងរបស់សន្តតិវង្សលូ។ទស្សនវិទ្យា
Look up another word in the Khmer Dictionary
More words
ឧរា វីរ វ៉ុល លេខអាតូម សូដ្យូម គីមីសរីរាង្គ អង្គធាតុរឹង ប្រូតុង ទ្វេតាអេឡិចត្រុង អាសូត ប្រូតេស្តង់និយម កុសលចុងក្រោយ ពុទ្ធិវិជ្ជា ចិត្តសាស្ត្រ សម្មតិ ភាពចាំបាច់ដាច់ខាត ភាពចាំបាច់សន្មត រាជាធិបតេយ្យ ទស្សនវិជ្ជាអំពីវិទ្យាសាស្ត្រ អនុមានរួម ការពន្យារកំណើត ពិល នីត ព្រះពាយ
Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.