Skip to content

ចក្ខុ

[ច័ក-ខុ]
  1. ន (បា.; សំ. ចក្សុស៑) អាយតនៈ សម្រាប់មើល សម្រាប់ឃើញរូបផ្សេងៗ (ភ្នែក) ។ ចក្ខុន្ទ្រិយ (ច័ក ខុន-ទ្រី) ឥន្ទ្រិយគឺភ្នែក (ភ្នែកមានភ្នាក់ងារជាធំខាងការឃើញ) ។ ចក្ខុទ្វារ ទ្វារភ្នែក។ ចក្ខុនិមិត្ត (—មិត) ភ្នែកជាគ្រឿងសម្គាល់ ឬ ជាហេតុនៃរូបារម្មណ៍។ ចក្ខុបថ (—បៈ-ថៈ ឬ —បត់) ន. គន្លងនៃភ្នែក, ខ្សែជាប់ពីភ្នែកទៅ ដែលជាផ្លូវនៃរូបារម្មណ៍ ។ ចក្ខុបសាទ ឬ ចក្ខុប្រសាទ (—ប៉ៈសាត ឬ —ប្រសាត) តួប្រស្រីថ្លាមានសណ្ឋានតូច (ក្នុងគម្ពីរខាងពុទ្ធសាសនាថា មានប្រមាណប៉ុនក្បាលចៃ) ដែលតាំងនៅត្រង់កណ្ដាលកែវភ្នែក; ប្រសាទនេះហើយដែលនាំឲ្យភ្លឺមើលឃើញរូបផ្សេងៗ, បើខូចប្រសាទនេះហើយ ក៏មើលអ្វីពុំឃើញហៅថា ងងឹត ឬ ខ្វាក់។ ចក្ខុរោគ រោគក្នុងភ្នែក, រោគដែលកើតក្នុងភ្នែក, ជម្ងឺភ្នែក។ ចក្ខុវិកល (—វិ-កល់) ន. ឬ គុ. វិកលនៃភ្នែក; ការខ្វាក់ភ្នែក; ដែលមានភ្នែកវិកល ។ ចក្ខុវិញ្ញាណ សេចក្ដីដឹងដែលកើតឡើងព្រោះអាស្រ័យភ្នែក សំដៅចំពោះត្រង់ដែលរូបមកប៉ះនឹងចក្ខុ ហើយកើតឡើងជាសេចក្ដីដឹង ។ ចក្ខុសម្ផស្ស (—ស័ម-ផ័ស ឬ —សំផស់) ដំណើរដែលចក្ខុនិងរូបព្រមទាំងវិញ្ញាណខ្ទប់គ្នា ។ ចក្ខ្វាយតនៈ (ច័ក-ខ្វា-យ៉ៈ-តៈ-ន៉ៈ) អាយតនៈគឺចក្ខុ (ម. ព. អាយតនៈ ផង) ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

ខ្សត់ ពាហនៈ ឧស្សាហ៍ រីង ក្រាម សៀត ជ្វា ធាក់ សង្ខេប ពិឃាត ម៉ដ្ឋ ផាត់ ឃោសៈ ជួស កណ្ឌ សម្បទា ចប ចេតិយ ភាយ ជេ ជម្រើស បាត្រ ហ្មង សាធ

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.