Skip to content

ញាណ

[ញាន]
  1. ន (បា.; សំ.ជា្ញន)សេចក្ដីដឹង, ប្រាជ្ញា. . .
    ទ្រង់ញាណ ( ព្រះពុទ្ធ ) ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់នូវកិច្ចការអាថ៏កំបាំងជ្រាលជ្រៅផ្សេងៗ ដោយព្រះប្រាជ្ញា; គេតែងប្រើពាក្យ ទ្រង់ញាណនេះ ក្នុងការស្ដីបន្ទោសគ្នីគ្នាថា: គ្មាននរណាទ្រង់ញាណដូចព្រះទេ, បើខ្លួនមិនប្រាប់ ធ្វើម្ដេចឲ្យគេដឹងផងបាន ?
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  2. ន បើប្រើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. ញាណៈ ដូចជា ញាណកោសល (—កោ-សល់ ) ឋានន្តរជាសមណស័ក្តិទីរាជាគណៈសម្រាប់ចត្វាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ ញាណទស្សន ឬ ញាណទស្សនៈ (—ទ័ស-សៈ-ន៉ៈ; បា. ញាណទស្សន; សំ. ជ្ញានទស៌ន ) ប្រាជ្ញាដែលដឹង ដែលឃើញនូវសេចក្តីពិត ដូចឃើញច្បាស់នូវសេចក្ដីមិនទៀងនៃរូបកាយជាដើម; បច្ចវេក្ខណញ្ញាណ គឺប្រាជ្ញាសម្រាប់ពិចារណានូវសង្ខារ. . . ។ ញាណប្បភាស (ញា-ណ័ប-ប៉ៈ-ភាស; បា.; សំ. ជា្ញនប្រភាស ) ពន្លឺនៃសេចក្ដីដឹងគឺការយល់ភ្លឺឆ្លុះព្រោងមិនទើសគំនិត ។ ញាណលក្ខណ ឬ ញាណលក្ខណៈ(—ល័ក-ខៈណៈ;បា.ញាណលក្ខណ; សំ. ជ្ញានលក្សណ) លក្ខណៈនៃញាណ គឺគ្រឿងសម្គាល់របស់សេចក្ដីដឹង, ភ័ស្ដុតាងដែលសម្ដែងឲ្យដឹងនូវហេតុការណ៏អំពីមុន. . . ។ ញាណវង្ស (—វង់) ឋានន្តរជាសមណស័ក្តិទីរាជាគណៈសម្រាប់ត្រី ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ ញាណវិប្បយុត្ដ (—វិប-ប៉ៈយុត; បា.; សំ. ជា្ញនវិប្រយុក្ដ)ដែលប្រាសចាកសេចក្ដីដឹង; ចិត្តដែលមានតែជំនឿឥតមានសេចក្ដីដឹងការខុសឬត្រូវឡើយ
    ធ្វើបុណ្យដោយញាណវិប្បយុត្ត គឺធ្វើបុណ្យកុសលណាមួយដោយជឿជាក់ថាបានបុណ្យ ប៉ុន្តែឥតមានសេចក្ដីដឹងអ្វីប្លែកជាងជំនឿនោះឡើយ; កិច្ចការអ្វីៗដែលអ្នកធ្វើៗតាមតែបង្គាប់គេ ឥតមានយល់ជាក់ខ្លួនឯងសោះ ក៏ហៅថា ធ្វើដោយញាណវិប្បយុត្ដ ដែរ ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  3. ន ពាក្យផ្ទុយ : ញាណសម្បយុត្ដ ។ ញាណសម្បយុត្ដ(—ស័ម-ប៉ៈ-យុត; បា.; សំ. ជា្ញនសំប្រយុក្ដ ) ដែលប្រកបដោយសេចក្ដីដឹង; ចិត្តដែលប្រកបដោយប្រាជ្ញា គឺចិត្ដដែលមានជំនឿព្រមទាំងប្រាជ្ញាក៏មានផង : ធ្វើបុណ្យដោយញាណសម្បយុត្ដ;កិច្ចការអ្វីៗដែលគេធ្វើដោយការយល់ជាក់ខ្លួនឯង ក៏ហៅថា ធ្វើដោយញាណសម្បយុត្ត ដែរ ។ ពាក្យផ្ទុយ ញាណវិប្បយុត្ដ ។ ញាណសម្ភារ (—សំភា ) ការសន្សំប្រមូល, រួបរួមសេចក្ដីដឹងទុកឲ្យមានច្រើន ។ ញាណសាស្រ្ត (—សាស្រ្តៈ ឬ—សាស; បា. ញាណ + សត្ថ; សំ. ជា្ញនសាស្រ្ត ) ក្បួនសម្រាប់ទាយ, ក្បួនព្យាករណ៏ ។ល។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

សេរី ពន្ធគយ ឈូក មាត្រ យោល វណ្ណៈ ខ្លាញ់ ឃ្មុំ ស្ពាន់ ភក់ អាំង ហ្វូង ឃ្លាន តិះដៀល ដឹក ភារៈ លាយលក្ខណ៍ ធុរកិច្ច កិច្ចសន្យាធានារ៉ាប់រង ពីរោះ ដំបូល ពីព្រោះ សាមណេរ មូរ

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.