បដិសំយោគ
- ទស្សនវិទ្យា វិធី សិល្បៈនៃការស្វែងរកសច្ចភាពតាមរយៈ ការពិចារណា ការពិភាក្សាលើទស្សនៈមួយ ដែលយល់ឃើញពីចរិតលក្ខណៈមិនអាចកាត់ផ្ដាច់ចេញពីគ្នាបាននៃសំណើដែលប្រឈមគ្នាឬគំនិតដែលយល់ឃើញខុសគ្នា ហើយដែលគេអាចរួមបញ្ចូលមកជាសម្មតិកម្មសំយោគមួយ។ យោងទៅតាមទស្សនៈផ្សេងៗស្ដីអំពីដំណើរនៃការពិចារណានេះ បញ្ញត្តិកម្មខុសគ្នាស្ដីអំពីបដិសំយោគបានលេចឡើង៖ - ក្នុងវិធីរបស់សូក្រាត(Socrates) បដិសំយោគគឺជាដំណើរការនៃការទាញយកសច្ចភាពតាមរយៈមធ្យោបាយនៃការសួរដេញដោលដើម្បីលាតត្រដាងនូវអ្វីដែលបានដឹងរួចហើយ តែមិនទាន់ច្បាស់លាស់ឬការលាតត្រដាងនូវបដិវាទកម្ម និងសភាពភាន់ច្រឡំនៃជំហរបស់អ្នកប្រឆាំង។ - ក្នុងកិច្ចសន្ទនាដំណាក់កាលកណ្ដាលរបស់ប្លាតុង(Platon) បដិសំយោគក្លាយទៅជាដំណើរការពេញលេញនៃការយល់ដឹងជ្រៅជ្រះ។ - ចំពោះអារីស្តូត(Aristotle) បដិសំយោគគឺជាការពិចារណាសមហេតុផលលើមូលបដិញ្ញាដែលគួរឱ្យជឿជាក់។ - តាម កាន្ត(Immanuel Kant) បដិសំយោគគឺជាតក្កវិជ្ជាស្ដីអំពីមាយាការឬកាប្រើប្រាស់តក្កវិជ្ជាខុសក្នុងការផ្ដល់នូវទម្រង់នៃជំនឿដ៏រឹងមាំ។ វាជាការងារមួយនៃការងាររបស់ទស្សនវិជ្ជាពិតក្នុងការបង្ហាញឱ្យឃើញនូវទីកន្លែងដែលវិចារណញ្ញាណប្រព្រឹត្តកន្លងព្រំដែនត្រឹមត្រូវនានារបស់វា។ ការងារនេះបង្កើតមាយាការរបស់អស្តិរូបវិជ្ជា អតិសេដ្ឋ។ - តាម ហេហ្គែល(Hegel) បដិសំយោគសំដៅយកដំណើរការចាំបាច់ដែលបង្កើតការរីកចម្រើនទាំងក្នុងគំនិតនិងពិភពលោក។ ដំណើរការណ៍នោះគឺជាការខិតខំប្រឹងប្រែងដោះស្រាយបដិវាទកម្មរវាងមតិស្របនិងមតិផ្ទុយតាមរយៈមធ្យោបាយនៃសំយោគ។ ជាលទ្ធផលសំយោគនេះបែរជាត្រូវបានគេជំទាស់ ហើយដំណើរនេះប្រព្រឹត្តិទៅសាចុះសាឡើងរហូតដល់ឈានទៅសម្រេចបានសុក្រឹតភាពចុងក្រោយ។ទស្សនវិទ្យា
Look up another word in the Khmer Dictionary
More words
ឧបទ្ទវ ឧបទ្វីប ឧរង្គ ឯកអង្គ ឯកគ្គតា ណ្វៃយ៉ូ វ៉ាឡង់ លក្ខខណ្ឌលំនឹង ស្វ័យគ្រប់គ្រង ទស្សនវិជ្ជាអំពីចិត្ត ទម្រង់ការ កំណែ រលាត អនុសញ្ញាអន្តរជាតិ អាវុធមហាប្រល័យ សម្រស់ ភូមិវិទ្យា កវីនិពន្ធ នគរូបនីយកម្ម លក្ខណៈអក្សរសិល្ប៍ ជុច អក្ខរា អាណានិគមនិយម សីតា
Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.