Skip to content

មនោនិយមអត្តនោម័តិ

  1. ទស្សនវិទ្យា លទ្ធិមួយដែលចាត់ទុកថា ធាតុជាមូលដ្ឋានរបស់ពិភពលោក មិនមែនជារូបធាតុទេ ប៉ុន្តែគឺជាស្មារតីឬគំនិត។ ក្នុងតថភាព អ្វីដែលបង្ហាញជាពិភពរូបឬសម្ភារៈគឺគ្រាន់តែជាការប្រមូលផ្ដុំទស្សនៈ ដែលមានអត្ថិភាពផ្អែកលើគំនិតយល់ដឹង។ ដូច្នេះបើយោងទៅតាមមនោនិយមអត្តនោម័តិគឺគ្មានអ្វីមួយមានអត្ថិភាពក្រៅពីគំនិតនិងទស្សនៈរបស់មនុស្សឡើយ។ មនោនិយមអត្តនោម័តិត្រូវបានគេកត់សម្គាល់នៅអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៨ តាមរយៈស្នាដៃរបស់លោក George Berkeley។ លោកបានអះអាងថា គំនិតស្ដីពីតថភាពដែលឯករាជ្យពីចិត្តមិនមានភាពច្បាស់លាស់ទេ។ អ្នកនិពន្ធក្រោយៗមកទៀតបានបន្តពន្យល់អំពីទឡ្ហីករណ៍សង្ស័យនិយមរបស់ Berkeley។ អ៊ីម៉ានុយអែល ក្កាន្ត(Immanuel Kant) បានឆ្លើយតបតាមរយៈការបដិសេធអរូបធាតុនិយមរបស់ Berkeley និងដោយការជំនួសមកវិញនូវមនោនិយមអតិសេដ្ឋដែលយល់ថា ពិភពដែលឯករាជ្យពីចិត្តកំពុងមានអត្ថិភាពមិនអាចយល់ដឹងបានដោយខ្លួនឯង។ ឧ. តម្លៃរបស់មនុស្ស តម្លៃនៃប្រពៃណី តម្លៃទំនៀមទម្លាប់និងតម្លៃសីលធម៌សង្គមកំណត់ដោយគំនិតអត្តនោម័តិរបស់មនុស្ស។
    ទស្សនវិទ្យា

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

គតិបណ្ឌិត គុណធម៌ធម្មជាតិ ប្រយោជន៍និយម បដិរូប ព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធ ទស្សនវិជ្ជាធម្មជាតិ ដំណោះស្រាយបញ្ហា ពន្លា ទេវនិយម ទ្វិកនិយម អនុមានញែក ត្រីអង្គ យុត្តសង្គ្រាម រូបធាតុនិយមចលនការ សនិទានភាព ការបញ្ចុះបញ្ចូល វិចិត្រករ វិសេសានុមាន សីលវិជ្ជាកាតព្វកិច្ច សីលវិជ្ជាជីវៈ ចម្រូងចម្រាស បញ្ជ្រាប សន្ទិដ្ឋភាព នីតិរដ្ឋ

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.