Skip to content

របះ

  1. ន ការរះឲ្យមានឃ្លា ។ ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយប្រភេទមានរូបសណ្ឋានបែបនេះ ( ។ ) សម្រាប់រះខណ្ឌឃ្លាក្នុងសង្កាត់នៃប្រយោគវែងខ្លីនីមួយៗ ។ របះ នេះមានឈ្មោះផ្សេងៗទៅទៀត ហៅថា របះសាខា ក៏បានគឺ របះតូច របះដែលរះរាំងសេចក្ដីខ្លី ។ របះធំ របះដែលរះរាំងសេចក្ដីវែង ។ របះបន្ទាត់ ឬ របះលូកបន្ទាត់ របះដែលរះត្រង់ចុងបន្ទាត់មួយខាងលើហើយបន្ទាត់ខាងក្រោមបន្ទាប់គ្នានោះត្រូវលូកចូល គឺត្រូវសរសេរលូកចូលមកខាងក្នុងឲ្យល្មមដល់ការគួរ មិនសរសេរឲ្យមានដើមបន្ទាត់ឬក្បាលបន្ទាត់ស្មើនឹងបន្ទាត់លើ ។ របះបរិយោសាន ឬ របះចប់ ក្នុងសម័យបុរាណ ប្រើរូបសណ្ឋានបែបនេះ ( ៕ ), ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន ប្រើរូបបែបនេះ ( ។ ) គឺរូបទោលតែមួយដែរ; ឬជួនប្រើរូបបែបនេះ ( ។៚ ) ក៏មាន, រូបបែបនេះ ( ៕៚ ) ក៏មាន ( ដូចបុរាណដែរ ) ។ របះដែលមាន គោមូត្រ ផ្សំជាមួយផងនេះ កវីក្នុងសម័យបុរាណ ច្រើនប្រើក្នុងទីបំផុតចប់ស្រេចនៃកាព្យ, ដូចជា
    អ្នកណាបានស្ដាប់ អ្នកណាបានត្រាប់ អ្នកណាបានធ្យាន រសធម៌នេះគាប់ ជាច្បាប់ទូន្មាន អ្នកនោះស្មើបាន ដល់និព្វានហោង ៕៚ ( សាស្ត្រាច្បាប់ រាជនេតិ ជានិពន្ធនៃព្រះរាជសម្ភារ ) ។ ដែលធ្លាប់ប្រើរៀងមក, សរសេរជា របះ ក៏មាន ជា ល្បះ ក៏មាន, ប៉ុន្តែតាមប្រភពនៃពាក្យ ត្រូវប្រើ របះ វិញ ព្រោះមានអត្ថន័យថាមកពី រះ គឺជាអំពើរបស់ រះ ឬដែលត្រូវ រះ; ឯ ល្បះ ជា ន. នៃពាក្យ កិ. ថា លះ ; ល្បាស់ ជា ន. នៃ កិ. ថា លាស់ ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

ច្បាប់អន្តរជាតិ កម្មសិទ្ធិករ បរាសិត ចង្កោមសកម្មភាព ទ្រព្យសម្បត្តិគម្រោង រូង ថាស បោរ ខ្វល់ ប្រណី ពាង សំបុក សម្បូរ ជម រៀវ ទម្លុះ ត្រៀម រ៉ ឈ្លី ជំ ក្រួស លន់ ខួប ស្ដោះ

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.