Skip to content

វចនៈ

[វ:ច:ន៉:]
  1. ន ( សំ. បា. វចន ) ពាក្យ, សម្ដី ។ ប្រភេទពាក្យប្រាប់ចំនួនតិចច្រើនដែលកំណត់តាមបែបវេយ្យាករណ៍, សម្រាប់ភាសាបាលីមាន ២ យ៉ាងគឺ ឯកវចនៈ ប្រាប់ដំណើរថា មានតែមួយ ឬប្រាប់ដំណើរដែលប្រមូលចំនួនច្រើនរួបរួមតែមួយ បើធៀបនឹងភាសាខ្មែរដូចពាក្យថា មហាជន, ប្រជុំជន, ក្រុមយោធា, ក្រុមជំនុំ, ហ្វូងសត្វ ជាដើម; ពហុវចនៈ ប្រាប់ចំនួនពីត្រឹមពីរឡើងទៅ, ធៀបនឹងភាសាខ្មែរ ដូចពាក្យថា សត្វទាំងឡាយ, អស់លោក-អ្នក, អស់ទាំងទ្រព្យរបស់, យើង, យើងខ្ញុំ ជាដើម; សម្រាប់ភាសាសំស្រ្កឹតមាន ៣ យ៉ាង, ពីរយ៉ាងមានឈ្មោះដូចខាងលើដែរ, មួយយ៉ាងថែមទៀត ហៅ ទ្វិវចនៈ ប្រើប្រាប់ចំនួនត្រឹមតែពីរគត់, ឯប៉ែកខាង ពហុវចនៈ ប្រើប្រាប់ចំនួនតាំងពីត្រឹមបីឡើងទៅ; សម្រាប់ភាសាខ្មែរក៏ប្រើអនុលោមតាមភាសាទាំងពីរខាងលើនេះដែរ ប៉ុន្តែមានរបៀបមិនទៀងទាត់ទេ ។ វចនករ, –ការ, –ការក:, –ការី ( វ:ច:ន៉: – ) អ្នកធ្វើតាមពាក្យ គឺអ្នកយកពាក្យ, អ្នកស្ដាប់បង្គាប់ ( បើស្រ្តីជា វចនការិកា, –ការិនី ) ។ វចនក្រម ( –ក្រំ ) លំដាប់ពាក្យ ។ វចនគារវៈ ឬ –គោរព ( វ:ច:ន៉:គារ:វ: ឬ –រប់; សំ. វចន + គៅរវ ) ការគោរពសម្ដី គឺការជឿកាន់តាមពាក្យប្រដៅ ។ វចនភេទ ការខ្ចាយសម្ដី, ដំណើរបែកការលេចឮខ្ចរខ្ចាយ, ដំណើរផ្សេងសម្ដីគ្នា ។ វចនមាលា កម្រងពាក្យ ។ វចនមិត្ត ឬ –មិត្រ ( សំ. វចនសហាយ ) មិត្រដែលជាគូនិយាយសន្ទនាគ្នា, ដែលចេះនិយាយឲ្យពេញចិត្ត ។វចនមូល ឫសពាក្យ, កំណើតសម្ដី ។ វចនរចនា ( វ:ច:ន៉:រ:ច:ន៉ា ) ការរៀបចំឬចងក្រងពាក្យពេចន៍ឲ្យចុះរបៀបត្រឹមត្រូវ ។ វចនានុរូប ( វ:ច:ន៉ា–; សំ. បា. < វចន + អនុរូប "តាមសមគួរ" ) តាមសមគួរដល់ពាក្យ; ការអនុលោមតាមពាក្យ ។ វចនាលង្ការ ( វ:ច:ន៉ាលុ័ង-កា; បា. < វចន + អលង្ការ "គ្រឿងប្រដាប់" ) គ្រឿងប្រដាប់ពាក្យ គឺសម្ដីសម្រាប់ប្រើកែមស៊ែមឲ្យស្រួលស្ដាប់; និបាតសព្ទសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងប្រដាប់រំលេចពាក្យឲ្យស្រួលស្ដាប់ ។វចនាវសាន ( វៈចៈន៉ាវៈ–; បា. < វចន + អវសាន "ទីបំផុត, ទីចប់" ) ទីបំផុតឬទីបញ្ចប់សម្ដី, ចុងពាក្យ, ចុងសម្ដី ។ ល ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

ស្ថាប័នសាមី អ្នកដេញថ្លៃ វេយ្យាករណ៍ អាប់ អាគម ជំពាក់ ព្យួរ ខ្សាច់ កោរ កប់ គេច រាស្ត្រ សម្អាត អាចារ្យ រេ ទទេ អនាម័យ អាល បរិក្ខារ ធនធានធម្មជាតិ ចំណាប់ចួន ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ រំពង ជួន

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.