សង្ឃ
[សង់]- ន ( សំ. បា., ប្រើជា សំឃ ក៏បាន ( អ. ថ. ស័ង-ឃៈ ) ពួក; ប្រជុំ; បន; ហ្វូង ។ តាមលទ្ធិពុទ្ធសាសនាសំដៅចំពោះពួកភិក្ខុតាំងពី ៤ រូបឡើងទៅជំនុំសង្ឃ, របស់សង្ឃ, អាជ្ញាសង្ឃ, សង្ឃព្រមព្រៀងគ្នា ។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
- ន បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សង់ឃៈ, ដូចជាសង្ឃកតិកា (–កៈ–) ប្ដេជ្ញារបស់សង្ឃ ។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
- ន សង្ឃកម្ម ការរបស់សង្ឃដែលប្រជុំគ្នាធ្វើក្នុងសីមា ។ សង្ឃករណីយកិច្ច កិច្ចដែលសង្ឃត្រូវធ្វើ ( មានការជួសជុលសេនាសនៈជាដើម ) ។ សង្ឃការី ( តាមទម្លាប់ អ. ថ. សង់ខ្រី ) អ្នកធ្វើការសង្ឃ; ខ្មែរហៅក្រុមអ្នករាជការក្នុងព្រះរាជវាំងមួយក្រុម មានមុខការខាងចាត់ការសង្ឃដែលទាក់ទងដោយកិច្ច មានព្រះរាជនិមន្តជាដើម ។ សង្ឃកិច្ច កិច្ចការផ្សេងៗរបស់សង្ឃ ។ សង្ឃគតទាន ( សង់ឃ.គៈតៈ–) ទានដែលបង្អោនទៅចំពោះសង្ឃ គឺទានដែលទាយកប្រគេនចំពោះសង្ឃ ( ព. ផ្ទ. បុគ្គលិកទាន ) ។ សង្ឃគារវតា (–រៈវៈ–) សេចក្ដីគោរពចំពោះសង្ឃ ។ សង្ឃគុណ គុណព្រះសង្ឃ គឺវត្តប្រតិបត្តិឬសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អវិសេសរបស់ព្រះអរិយសង្ឃ ។ សង្ឃដីកា ដីការបស់សង្ឃ; ដីការបស់ភិក្ខុដែលចេញជាផ្លូវរាជការ; សំបុត្រសម្រាប់សាមណេរក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ននេះកាន់ជាសម្គាល់ខ្លួន ទុកដូចជាសំបុត្រឆាយាសម្រាប់ភិក្ខុ ( ប្រើតាមសម័យនិយមរបស់ប្រទេស ) ។ សង្ឃត្ថេរ ឬ –រៈ ភិក្ខុដែលជាថេរៈក្នុងជំនុំសង្ឃ ។ សង្ឃទាន ទានដែលទាយកប្រគេនចំពោះសង្ឃ ( ព. ផ្ទ. បុគ្គលិកទាន ) ។ សង្ឃទាសៈ ឬ សង្ឃទាសី បុរស ឬស្ត្រីដែលប្ដេជ្ញាប្រគល់ខ្លួនជាអ្នកធ្វើការបម្រើសង្ឃហាក់ដូចជាទាសៈ ឬទាសី ។ សង្ឃទូត បម្រើរបស់សង្ឃ, តំណាងសង្ឃ ។ សង្ឃនវក ( –នៈវៈកៈ ឬ –នៈវក់ ) ភិក្ខុថ្មីក្នុងសង្ឃ គឺភិក្ខុដែលទើបនឹងបួសថ្មីក្នុងជំនុំសង្ឃមួយពួកៗ ។ សង្ឃនាយក ( –យក់ ) មហាថេរដែលជាអ្នកដឹកនាំសង្ឃ គឺព្រះថេរៈធំដែលជាអ្នកត្រួតត្រាលើសង្ឃទួទៅក្នុងរដ្ឋមួយៗ ។ សង្ឃបញ្ជា ពាក្យបង្គាប់ឬពាក្យផ្ដាំផ្ញើរបស់សង្ឃ ។ សង្ឃបរិនាយក (–ប៉ៈរ៉ិនាយក ) ព្រះថេរៈដែលជាអ្នកត្រួតត្រាលើសង្ឃមួយពួកៗ ។ សង្ឃបរិភោគ ការប្រើប្រាស់របស់ក្នុងអំណាចសង្ឃ ( ព. ផ្ទ. បុគ្គលបរិភោគ ) ។ សង្ឃបាមោក្ខ (–ប៉ាម៉ោក ) ព្រះថេរៈដែលជាប្រធានឬជាមេរបស់សង្ឃ, មេក្រុមក្នុងវត្តមួយៗ ឬមេគណក្នុងខែត្រមួយៗ ។ សង្ឃបិតា ព្រះមហាថេរដែលទុកដូចជាបិតារបស់សង្ឃ ។ សង្ឃបូជា បូជាចំពោះសង្ឃ ។ ព្រះសង្ឃប្រកាស ឬ ព្រះសង្ឃរាជប្រកាស សេចក្ដីប្រកាសរបស់សម្ដេចព្រះសង្ឃនាយក ឬសេចក្ដីប្រកាសរបស់សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ។ សង្ឃប្រណាម ការបង្អោនកាយវាចាចិត្តថ្វាយបង្គំចំពោះសង្ឃគុណ ។ សង្ឃភត្ត ភត្តដែលទាយកប្រគេនចំពោះសង្ឃ ។ សង្ឃភេទ ការបំបែកសង្ឃ( ដោយពេញតាមលក្ខណៈវិន័យ ) ។ សង្ឃភេទកៈ ភិក្ខុអ្នកបំបែកសង្ឃ ។ សង្ឃមណ្ឌល ជំនុំសង្ឃ; ភិក្ខុសង្ឃក្នុងប្រទេសឬដែននីមួយ ។ សង្ឃមាមកៈ អ្នករាប់អានសង្ឃថាជារបស់ខ្លួន( អ្នកប្តេជ្ញាយកសង្ឃរតនៈ ជាសរណៈ ); បើស្រ្តីជា សង្ឃមាមិកា ។ សង្ឃរតនៈ ឬ សង្ឃរ័ត្ន រតនៈ គឺសង្ឃ, សង្ឃដែលទុកដូចជារតនៈ ។ សង្ឃរាជ ឬ សង្ឃរាជា ស្ដេចសង្ឃ ។ សង្ឃរាជី ការប្រេះឆារបស់សង្ឃ, ដំណើរមោះមៃរបស់សង្ឃ ។ សង្ឃវង្ស វង្សរបស់សង្ឃ ។ ខ្មែរប្រើពាក្យនេះជាសមណស័ក្តិទីបាឡាត់ខាងស្ដាំជា ឋានានុក្រមសម្រាប់សម្ដេចព្រះមហាសង្ឃរាជព្រះបាឡាត់សង្ឃវង្ស ជាគូគ្នានឹង ព្រះបាឡាត់សង្ឃរក្ខ( បាឡាត់ខាងឆ្វេង ) ។ សង្ឃសម្មតិ (–ស័ម-ម៉ៈតិ ) សន្មតិរបស់សង្ឃ ។ សង្ឃសាមគ្គី សេចក្ដីព្រមព្រៀងឬស្រុះស្រួលរបស់សង្ឃ; សេចក្ដីព្រមព្រៀងរបស់ពួកក្រុម ។ សង្ឃាណត្តិ ( បា. < សង្ឃ + អាណត្តិ ) សេចក្ដីបង្គាប់ឬពាក្យផ្ដាំផ្ញើរបស់សង្ឃ ។ សង្ឃានុស្សតិ ( បា. < សង្ឃ + អនុស្សតិ ) សេចក្ដីរឭកដល់សង្ឃគុណ ។ សង្ឃុបដ្ឋាក ( សង់-ឃុបុ័ត-ឋាក; បា. < សង្ឃ + ឧបដ្ឋាក ) អ្នកបម្រើឬទំនុកបម្រុងសង្ឃ; បើស្ត្រីជា សង្ឃុបដ្ឋាយិកា ( បា. < សង្ឃ + ឧបដ្ឋាយិកា ) ។ ល ។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
Look up another word in the Khmer Dictionary
More words
ឃុំ ស្រឡះ ផ្ទុក ទីក្រុង គល់ ឋិត រទេះ ទាំងមូល វេ រូបភាព ហត្ថ ញាប់ ស័ក្ដិ សាស្ត្រ បន្ថយ ទាំងស្រុង បណ្ណ ឧស្សាហ សហគមន៍ ដុត សង ស៊ប់ សី ដួល
Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.