Skip to content

អតិ

[អៈតិ]
  1. និ ( សំ. បា. ) កន្លង; ក្រៃ, ពេក, ក្រៃពេក, ពន់ពេក, ក្រៃលែង; លើស, លើសលែង, ហួស, ហួសពេក; ផុត, បំផុត, ណាស់ ។ និបាតសព្ទ ( ឬបា. ហៅ ឧបសគ្គ, សំ. ហៅ ឧបសគ៌ ) ជាបុព្វបទសម្រាប់ប្រើចំពោះតែរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមនាមសព្ទឬកិរិយាសព្ទ, ដូចជា អតិកថា សម្ដីហួសហេតុ; អតិពាក្យ ។ អតិកល្យាណ ( —កល់-យ៉ាន ) មានលម្អក្រៃពេក ( បើស្ត្រីជា អតិកល្យាណី ) ។ អតិក្រិស ស្គមណាស់; ក្ដៀបពេក ។ អតិក្រឹត ធ្វើល្មើស ។ អតិក្រោធ ក្រោធខ្លាំង ។ អតិគម្ភីរ ជ្រៅក្រៃពេក ។ អតិគម្ភីរភាព (—គ័ម-ភី-រៈ—) ភាវៈជ្រៅក្រៃពេក ។ អតិគារវវាចា សម្ដីគោរពជាអតិបរមា ។ អតិចណ្ឌាល កាចក្រៃពេក ។ អតិចរិយា ឬ —ចារ ការប្រព្រឹត្តកន្លង; ការផិតក្បត់ចិត្តស្វាមីឬក្បត់ចិត្តភរិយា ។ អតិចារិនី ស្រីផិតប្ដី ។ អតិជាតបុត្ត ឬ —បុត្រ ( —ជាតៈ— ) កូនប្រសើរកន្លង ។ អតិតរុណ ( —តៈរុន ) ក្មេងពេក; ខ្ចីណាស់ ( ឥត្ថី. អតិតរុណី ) ។ អតិទាន អំណោយយ៉ាងធំ ។ អតិទារុណ អាក្រក់ក្រៃ; កាចឆ្នើម ( បើស្ត្រីជា អតិទារុណី ) ។ អតិទុក្ករ ដែលកម្រធ្វើកើត, ដែលធ្វើបានដោយកម្រក្រៃពេក ។ អតិទុក្ខ ទុក្ខខ្លាំង, សេចក្ដីព្រួយខ្លាំង ។ អតិទុគ្គត ឬ —គ៌ត ( —គត់ ) ទុគ៌តក្រៃពេក, ក្រីក្រពន់ពេក ។ អតិទេព ទេពតាស័ក្តិធំ ។ អតិបរមា ( —ប៉ៈរ៉ៈម៉ា) ន. ឬ គុ. ( បា. < អតិ + បរម គុ. ) កម្រិតយ៉ាងច្រើន, យ៉ាងខ្ពស់, យ៉ាងឆ្ងាយបំផុត; យ៉ាងច្រើនបំផុត, យ៉ាងក្រៃលែង, ដ៏លើសលុបបំផុត : អតិបរមានៃសីតុណ្ហភាពនៅប្រទេសកម្ពុជា គឺ ៤១ អង្សា; គប្បីខិតខំធ្វើការនេះ ឲ្យបានលទ្ធផលជាអតិបរមា ( បារ. Maximum ) ។ ព. ផ្ទ. អប្បបរមា ។ អតិបរិមាណ ( —បៈរ៉ិម៉ាន ) បរិមាណយ៉ាងក្រៃលែង, ចំនួនយ៉ាងច្រើនឬយ៉ាងខ្ពស់បំផុត ( ម. ព. បរិមាណ ផង ) ។ អតិពាក្យ ឬ —វាក្យ ពាក្យពោលកន្លង គឺពាក្យជេរ, ពាក្យមើលងាយ, ពាក្យហួសហេតុ, អតិកថា ។ អតិពាល ក្មេងណាស់; ល្ងង់ពេក ( បើស្ត្រីជា អតិពាលា ) ។ អតិព្រឹទ្ធ ចាស់ណាស់ ( បើស្ត្រីជា អតិព្រឹទ្ធា ) ។ អតិភោក្ដា ( ជើង ដ ) បរិភោគហួសប្រមាណ, ស៊ីច្រើនហួស ។ អតិមធូរ ( —មៈធូ; សំ. បា. —មធុរ ) ផ្អែមណាស់; ឆ្ងាញ់ណាស់; ពីរោះណាស់ ។ អតិមហ័គ្ឃ ( —មៈហ័ក ) ដែលមានតម្លៃច្រើនក្រៃពេក ។ អតិមហន្ត ( —មៈហន់ ) ធំកន្លង, ធំណាស់ ( ឥត្ថី. អតិមហន្តី ) ។ អតិមានះ មានះក្រៃពេក, ប្រកាន់ហួសពេក ។ អតិមុខរ ឬ —មុខរៈ ( —មុ-ខ ឬ —មុខៈរ៉ៈ ) មុខរឹងឬមាត់រឹងក្រៃពេក ( បើស្ត្រីជា អតិមុខរា អ. ថ. —មុ-ខៈរ៉ា ) ។ អតិមូល ថ្លៃហួសពេក ។ អតិវិសាល ទូលាយណាស់ ។ អតិវិសេស ប្លែកពេក, ប្លែកក្រៃលែងជាងប្រក្រតី ។ អតិវិសេសគុណនាម គុណនាមដែលមានដំណើរប្លែកក្រៃលែងជាងប្រក្រតី, ដូចជា ខ្ពស់សន្លឹម, ជ្រៅស្រឡូង ជាដើម; សន្លឹម, ស្រឡូង ជា អតិវិសេសគុណនាម ។ អតិសន្ដាប ក្ដៅខ្លាំង ។ អតិស័យ ច្រើនក្រៃ, ច្រើនណាស់ ។ អតិសាយ័ណ្ហ ល្ងាចពេក, ល្ងាចណាស់ ។ អតិសុខុម សុខុមក្រៃពេក ។ អតិសុខុមទស្សន៍ ( —មៈទស់ ) ប្រដាប់សម្រាប់ឆ្លុះមើលនូវអតិសុខុមប្រាណ ។ អតិសុខុមប្រាណ សត្វមានជីវិតយ៉ាងតូចល្អិតជាទីបំផុត ដែលគេអាចមើលឃើញបានតែដោយសារអតិសុខុមទស្សន៍ ។ អតិសុខុមសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកខាងការសិក្សាពីអតិសុខុមប្រាណ ។ អតិសុខុមាល ( —ម៉ាល ) ដែលធ្លាប់តែស្រណុកក្រៃពេក ( ម. ព. សុខុមាល ផង ) ។ អតិសោភ័ណ ល្អកន្លង ( ឥត្ថី. អតិសោភនា ឬ —សោភា ) ។ ល ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

ឡាយ មេបា ទ្រើង រាក ប្រប រដុប ជ្រប់ ភិត នួន ក្រិស សស្ត្រា សុខទុក្ខ ឃ្លោក ប្រសិទ្ធី ដុស រំយោល ច្រាន ដៅ ណាយ ក្រវាត់ គី ឥន្ទ បពិត្រ ស្ដម្ភ

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.