Skip to content

អស្វ

[អ័ស-ស្វៈ]
  1. ន (សំ. ក្ល. ឬ បា. ; សំ. អឝ្វ) សេះ ។ អស្វកុដី ឬ អស្សកុដិ រោងសេះ (វេវ. អស្វសាលា ឬ អស្ស––) ។ អស្វកោវិទ ឬ អស្ស––អ្នកដែលស្ទាត់ជំនាញខាងសេះ គឺអ្នកដែលប៉ិនប្រសប់ខាងបង្ហាត់សេះ, ប្រើសេះ, ជិះសេះ។ អស្វឃោសៈ (សំ. អឝ្វឃោឞ; បា. អស្សឃោស) សម្រែកសេះ ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  2. ន នាមបព្វជិតពុទ្ធសាសនិក ១ រូបខាងពួកមហាយាន ជាអ្នកប្រាជ្ញមាននាមល្បីល្បាញក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាប៉ែកខាងលិច (ក្នុងបុរាណសម័យ) បានតែងគម្ពីរពុទ្ធសាសនាជាភាសាសំស្រ្កឹតច្រើនគម្ពីរ មានគម្ពីរ ពុទ្ធចរិត ជាដើម... ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  3. ន អស្វជពន៍, អស្ស–– (––ជប់) ឬ អស្វជវ័ន, អស្ស–– ល្បឿនសេះ ។ អស្វតរ ឬ អស្ស— ( —ដរ) សេះល្អ; សេះលឿន ។ អស្វទូត ឬ អស្ស–– អ្នកជិះសេះនាំសំបុត្រឬនាំដំណឹងទៅមក ។ អស្វធន ឬ អស្ស–– សេះជាទ្រព្យ; អ្នកដែលមានសេះជាទ្រព្យ គឺអ្នកដែលមានសេះជារបរ ។ អស្វនាយ អ្នកបរសេះ ។ អស្វបតី ឬ អស្ស–– (––ប៉ៈដី) ម្ចាស់សេះ; អ្នកត្រួតត្រាខាងការរក្សាសេះ (នៃព្រះរាជាជាដើម) ។ អស្វបាល ឬ អស្ស–– អ្នករក្សាសេះ; គង្វាលសេះ ។ អស្វបោសក ឬ អស្ស–– (––ប៉ោសៈកៈ ឬ ––ប៉ោសក់) អ្នកចិញ្ចឹមសេះ (បើស្ត្រីជា —បោសិកា) ។ អស្វពាណិជ្ជ ឬ អស្ស–– (––និច) ឈ្មួញសេះ ។ អស្វពាណិជ្ជ, -ពាណិជ្យ ឬ អស្ស–– (––និច) ជំនួញសេះ ។ អស្វពាហ៍ ឬ អស្ស–– ពាហនៈសេះ ឬសេះជាពាហនៈ (ខ្មែរប្រើក្លាយជា អស្សុពាហ៍ ក៏មាន, គួរលើកលែងប្រើ) ។ អស្វពេទ្យ ឬ អស្ស–– (សំ. អឝ្វវៃទ្យ ; បា. អស្សវេជ្ជ) ពេទ្យព្យាបាលសេះ, ពេទ្យសេះ (ហៅដោយរួបរួមថា បសុពេទ្យ "ពេទ្យព្យាបាលសត្វចិញ្ចឹម ឬពេទ្យសត្វ" ក៏បាន) ។ អស្វភារៈ ឬ អស្ស–– អ្វីៗជាគ្រឿងធ្ងន់ដែលដឹកនាំទៅមកដោយខ្នងសេះ ។ អស្វមេធ ឬ អស្ស–– ឈ្មោះពិធីមហាយញ្ញមួយយ៉ាងគេលែងសេះសមួយឲ្យចេញដើរទៅ, មានព្យុហយាត្រាតាមទៅជាមួយផង សំដៅទៅត្រង់ប្រទេសឬក្រុងដែលគេត្រូវការយកជាចំណុះ..., ចេញទៅពេញមួយឆ្នាំតាមកាលកំណត់នៃយញ្ញពិធីនោះ..., លុះដល់ត្រឡប់មកវិញ (ក្នុងខែថ្ងៃត្រូវនឹងខែថ្ងៃ កាលដែលចេញទៅ) គេពិឃាតសេះសនោះធ្វើបូជាយញ្ញ (ជាព្រះរាជពិធីប្រកាសមហាតេជានុភាព យកប្រទេសឯទៀតៗជាចំណុះ នៃព្រះរាជាក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាសម័យបុរាណ ដែលប្រតិបត្តិជឿកាន់តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍, មានតំណាលតែក្នុងរឿងរ៉ាវពីព្រេងនាយ) ។ អស្វយាត្រា ឬ អស្ស––យាត្រាដោយសេះ; ដំណើរទៅដោយសេះ ។ អស្វយាន ឬ អស្ស–– យានសេះ ។ អស្វយុគ ឬ អស្ស–– សេះមួយគូឬសេះមួយនឹម ។ អស្វយុទ្ធ ឬ អស្ស–– ការប្រយុទ្ធគ្នានៃសេះនិងសេះ (សេះប្រខាំគ្នា); ការច្បាំងគ្នាដោយកងទ័ពសេះ, ចម្បាំងទ័ពសេះ ។ អស្វរ័ត្ន ឬ អស្សរ័តន៍ សេះរ័ត្ន (សេះកែវ សម្រាប់ព្រះរាជាចក្រពត្តិ) ។ អស្វរថ ឬ អស្ស–– រថទឹមសេះ (រទេះសេះ) ។ អស្វរាជ ឬ អស្ស–– ស្ដេចសេះ គឺសេះដែលមានអានុភាពជាងអស់សេះ ឬសេះព្រះទីន័ងនៃព្រះរាជា, សេះមង្គល ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  4. ន អស្វឫទ្ធិ , អស្ស–– ឬ អស្វរឹទ្ធិ, អស្ស–– ឫទ្ធិនៃសេះ ។ ពាក្យនេះខ្មែរសន្មតប្រើតាមសម័យនិយមហៅគ្រឿងឥស្សរិយាភរណៈ ឬគ្រឿងឥស្សរិយយសដែលបារាំងសែសហៅ សឺវ៉ាលីយេរ (Chevalier)
    គ្រឿងឥស្សរិយយសអស្សឫទ្ធិ ឬ មេដាយអស្សឫទ្ធិ (ហៅឥស្សរិយាភរណៈអស្សឫទ្ធិ ក៏បាន) ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  5. ន អស្វសាទិន (សំ. អឝ្វសាទិន៑) ទាហានសេះ; អ្នកជិះសេះ ។ អស្វសាលា ឬ អស្ស–– (សំ. អឝ្វឝាលា; បា. អស្សសាលា) រោងសេះ (វេវ. អស្វកុដី ឬ អស្សកុដិ) ។ អស្វសាវ (សំ. អឝ្វឝាវ) កូនសេះ ។ អស្វសិល្ប ឬ អស្សសិប្បៈ សិល្បសាស្ត្រខាងសេះ ។ អស្វសូត ឬ អស្ស- សារថី, អ្នកបររថសេះ ។ អស្វាជានេយ្យ ឬ អស្សា–– (អ. ថ. ––នៃ; សំ. អឝ្វ + អាជានេយ; បា. អស្ស + អាជានេយ្យ ឬ អាជានីយ) សេះអាជានេយ្យ (សេះដែលមានល្បឿនលឿនឆាប់ទាន់ចិត្ត) ។ អស្វានិក, អស្សា–– ឬ ––នីក (សំ. អឝ្វ, បា. អស្ស + អនីក "កងទ័ព, ក្បួនទ័ព") កងទ័ពសេះ, ក្បួនទ័ពសេះ (ម. ព. អនីកលក្ខណៈ ផង) ។ អស្វារោហៈ, អស្សា–– ឬ អស្វារោហ៍, អស្សា–– (សំ. អឝ្វ, បា. អស្ស + អារោហ "អ្នកជិះ") អ្នកជិះសេះ, ជំនិះសេះ ។ ល ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

ម៉ែ ចាំង ភ្លាំង ឧបត្ថម្ភ វរ កំលោះ ផ្ចិត អាកាសធាតុ ណាត់ សម្បទាន ស្ថិរភាព ការអប់រំ ទម្រ កាស៊ីណូ ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ កក់ ពួរ វិចិត្រ រែង កថាខណ្ឌ គំនូរ ត្រួយ ម្រឹគ ប៉ោង

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.