Skip to content

ឧបាទាន

[អ៊ុប៉ា–]
  1. ន ( សំ. បា. ) ការប្រកាន់មាំ, ការប្រតោងចិត្តគំនិត, សេចក្ដីប្រកាន់ជាប់ស្អិត, សេចក្ដីជំពាក់ចិត្ត;. . . : តណ្ហាជាបច្ច័យនៃឧបាទានៗ ជាបច្ច័យនៃភព... ( ព. ពុ. ) ។ ពូជ; គ្រឿងឆេះ; គ្រឿងដុត, ឧស; ស្បៀង, អាហារ ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. អ៊ុប៉ាទានៈ, ដូចជា ឧបាទានការណ៍ ឬ –ហេតុ ហេតុនៃឧបាទាន, ឧបហេតុ ។ ឧបាទានក្ខន្ធ ខន្ធ៥គឺ រូប, វេទនា, សញ្ញា, សង្ខារ, វិញ្ញាណ ជាគ្រឿងតោងនៃចិត្ត ( ព. ពុ. ) ។ ឧបាទាននិរោធ សេចក្ដីរលត់ឧបាទាន ( ព. ពុ. ) ។ ឧបាទានសមុទ័យ កំណើតនៃឧបាទាន, ហេតុដែលនាំឲ្យកើតឧបាទាន : តណ្ហាជាឧបាទានសមុទ័យ ( ព. ពុ. ) ។ ល ។ ( ព. កា. ធៀបបដិច្ចសមុប្បាទ ជា ព. ពុ. ) : ឧបាទានមានព្រោះតែតណ្ហា ឲ្យទាក់ទងគ្នាទៅរកភព ប្រតោងព្រយឹតឥតមានឈប់ រីភពទាក់ទងទៅរកជាតិ ។ ឯជាតិជរាហើយនិងមរណ៍ ឈរតោងយឹតគ្នាពុំដែលឃ្លាត ទុក្ខសោកក៏មានតជាអាទិ៍ បដិច្ចុប្បាទជាប់តគ្នា ។ មានអវិជ្ជាជាប្រភព ងងឹតដូចយប់គ្រប់វេលា ឲ្យសត្វកើតស្លាប់បន្តគ្នា កើតស្លាប់ស្លាប់កើតជាប់មិនដាច់ ។ . . .
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

ឧបនាយក ឧបនាហៈ ឧបនិធិ ឧបនិសា ឧបមាតា ឧបរិម– ឧបរោធ– ឧបវាទ– ឧបវាទី ឧបហាស– ឧបហេតុ ឧបាទវ៍ ឧបាសក– ឧបាហនា ឧបោសថ– ឧបោសថៈ ឧប្បាត ឧព្វេធ ឧរុបតី ឧសុការ ឧស្សវ– ឧស្សវៈ ឧស្សហ– ឧឡុរាជ

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.