Skip to content

កាឡារូប

  1. ភាសាវិទ្យា រូបតាដែលមានរូបផ្សេងគ្នា (ច្រើនតែស្រដៀងគ្នា) បណ្ដាលមកពីបរិបទ ប៉ុន្តែរូបផ្សេងៗនោះនៅតែសម្គាល់បញ្ញត្តិតែមួយដដែលដូចជាកាឡារូបសម្គាល់ពហុវចនៈនៃនាមសព្ទអង់គ្លេសឬកាឡារូបសម្គាល់ន័យបដិសេធន៍ (négation) នៃគុណនាមបារាំងជាដើម។ ឧ. ក) ពហុវចនៈនៃនាមសព្ទអង់គ្លេសដែលមានកាឡារូបដល់ទៅបី ១- [-s] ក្នុងពាក្យ [buks] (books < book), [tɔps (tops < top) ... ២- [-z] ក្នុងពាក្យ [dɔgz] (dogs < dog), [snɔbz] (snobs < snob) ... ៣- [-iz] ក្នុងពាក្យ [bɔksiz] (boxes < box) , [kisiz] (kisses < kiss), [bʌziz] (buzzes < buzz) ...។ បញ្ជាក់ : ដូចគ្នានឹងករណីសទ្ទតានិងកាឡាសូរដែរ ដែលគេចាត់ទុកកាឡាសូរនីមួយៗជាចំណែកមួយនៃសទ្ទតាមួយ (គេដាក់សទ្ទតានៅចន្លោះបន្ទាត់ទ្រេតពីរនិងកាឡាសូរនៅចន្លោះឃ្នាបពីរ) គេក៏ដាក់កាឡារូបនៅចន្លោះឃ្នាបនិងរូបតានៅចន្លោះបន្ទាត់ទ្រេតដូច្នោះដែរ ដូច្នេះ រូបតា /-s/ មានកាឡារូប [-s], [-z], [-iz]។ កំណត់សម្គាល់ ១- [-s] ពីព្រោះរូបតាបន្តភ្ជាប់នឹងព្យញ្ជនៈអឃោសៈ ២- [-z] ពីព្រោះរូបតាបន្តភ្ជាប់នឹងព្យញ្ជនៈឃោសៈ ៣- [-iz] ពីព្រោះព្យញ្ជនៈខាងចុងនៃពាក្យពាក់ព័ន្ធ ជាព្យញ្ជនៈ [x], [s] & [z] ហើយកាឡារូប [-s] ឬ [-z] មិនអាចបន្លឺសូររបស់ខ្លួនឱ្យដាច់ចេញពីព្យញ្ជនៈទាំងបីខាងលើនេះទេ។ ខ) ន័យបដិសេធន៍របស់គុណនាមបារាំងដែលមានរូបផ្សេងគ្នា (កាឡារូប) បណ្ដាលមកពីបរិបទ ប៉ុន្តែរូបផ្សេងៗនោះនៅតែសម្គាល់បញ្ញត្តិតែមួយដដែល (គឺន័យបដិសេធន៍) ឧ. ១- [ɛ̃-] ក្នុងពាក្យ [ɛ̃kɔrɛk] (incorrect), [ ɛ̃prɔpr] (impopre) ២- [il-] ក្នុងពាក្យ [ilizibl] (illisible), [ilegal] (illégal) ៣- [ir-] ក្នុងពាក្យ [iregylje] (irrégulier), [irevɛrsibl] (irréversible)។ បញ្ជាក់ : ដូចករណីកាឡារូបនៃពហុវចនៈរបស់នាមសព្ទអង់គ្លេសដែរ គេដាក់កាឡារូបនានាសម្គាល់ន័យបដិសេធន៍នៅចន្លោះឃ្នាបនិងរូបតានៅចន្លោះបន្ទាត់ទ្រេត ដូច្នេះ រូបតា /ɛ̃-/ មានកាឡារូបបីៈ [ɛ̃-], [il-], [ir-]។ កំណត់សម្គាល់ ១- គេប្រើ [ɛ̃-] សម្រាប់ព្យញ្ជនៈស្ទើរតែទាំងអស់នៃអក្ខរក្រមបារាំង ២-គេប្រើ [il-] សម្រាប់ព្យញ្ជនៈ “ l”; ៣) គេប្រើ [ir-] សម្រាប់ព្យញ្ជនៈ “r”។
    ភាសាវិទ្យា

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

ប្រកឹង ទោច មួរ សង្គមប្រវត្តិ សារកថា សិល្ប៍វិធី នារទ រសាប់រសាយ កម្មភ្នាក់ងារ គច្ឆតិ គច្ឆន្តិ ការបំបែកនាម គុណប្រធាន មុខជៈ សូរច្រមុះ ដីស សូរធ្មេញ សូរបបូរមាត់ សហកម្ម អឌ្ឍព្យញ្ជនៈ ចក្រភពរ៉ូមពិសិដ្ឋ ប៊ូត ទឹកដីអាណានិគម បដិវត្តន៍រុស្ស៊ី

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.