Skip to content

ចឺម

  1. កិ សព្ទនេះជាពាក្យខ្មែរមានកំណើតថា ចិញ្ចើម ដោយសៀមយកទៅប្រើ តាំងពីក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ, ដើមឡើយ, សៀមសរសេរ ចិញចិម គេអានថា ជិនចឺម, គេប្រែជាភាសាគេថា គីវ អ. ថ. ឃិវ់ "ចិញ្ចើម" ប្រើជា ន. មានន័យថា "ការយកម្សៅក្រអូបលាបក្បិតចិញ្ចើមទាំងពីរ" ក្នុងពិធីមង្គលទាំងពួង មានពិធីកោរជុកកុមារាកុមារីជាដើម តាមប្រពៃណីរបស់ខ្មែរក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ ។ លុះចំណេរកាលមកខាងមុខ, ពាក្យ ចិញ្ចើម (ជិនចឺម) នេះសៀមលុបពាក្យ ចិញ (ជិន) ចោល ទុកឲ្យនៅតែ ចើម (ចឺម) មានន័យថា "លាបក្បិតម្សៅក្រអូប ឬប្រឆេះទៀនមង្គលត្រង់ចិញ្ចើមទាំងពីរ" តាមប្រពៃណីដើមនោះដដែល ឥតកែប្រែទេ សៀមកែតែត្រង់ ចិញ្ចើម (ជិនចឺម) លុប ចិញ (ជិន) ចោល ទុកតែត្រឹម ចឺម មួយម៉ាត់ប៉ុណ្ណោះ, គេប្រើជា កិ. ; តមក, សៀមមិនមែនប្រើ ចឺម ត្រឹមតែលាបម្សៅក្រអូបក្បិតចិញ្ចើមទាំង ២ នៃជនអ្នកមានខ្លួនឲ្យគេរៀបធ្វើពិធីជាមង្គលប៉ុណ្ណោះឡើយ, ទោះវត្ថុអ្វីៗ ជាទ្រព្យរបស់ផ្សេងៗក៏ដោយ គេក៏ ចឺម ដែរ ថាសុំឲ្យមានស្រីសួស្ដីត្រជាក់ត្រជំតទៅ ។ ខ្មែរខ្លះក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ ដែលទៅនៅឯប្រទេសសៀមយូរឆ្នាំ លុះវិលត្រឡប់មកនៅឯប្រទេសកម្ពុជាវិញ ក៏នាំយកសំដីថា ចឺម និងពិធី ចឺម គឺក្បិត ចិញ្ចើម របស់ខ្មែរបុរាណនេះឯងមកប្រើផងដែរ, ក៏នាំគ្នាហៅថា ចឺមៗ តៗគ្នារៀងមក, ប្រើពាក្យ ចឺម នេះជា កិ. ។ ចឺម ក៏គឺ ចិញ្ចើម ជា ន. ហ្នឹងឯង ។ ក្នុងវចនានុក្រម ច្បាប់រាជបណ្ឌិត្យស្ថាន ប្រទេសសៀម (ថៃ) បោះពុម្ពគ្រា ទី ២ ព. ស. ២៤៩៨ ក៏ប្រាប់បញ្ជាក់ថា ចឺម ខ្មែរថា ចិញ្ចើម ដែរគឺប្រាប់បញ្ជាក់ថាជាសំដីខ្មែរ ដែលសៀមយកមកប្រើជា ចឺម (នេះជាប្រវត្តិរបស់ពាក្យ ចឺម គឺ ចិញ្ចើម ក្លាយឃ្លាតជា ចឺម ។ ហៅជាពាក្យខ្មែរសុទ្ធថា ក្បិតចិញ្ចើម កិ. ; មង្គលក្បិតចិញ្ចើម គឺក្បិតចិញ្ចើមដោយម្សៅក្រអូបឬដោយប្រឆេះទៀនមង្គល គឺទៀនដែលគេអុជបង្វិលពពិល រួចហើយ គេបេះយកមកក្បិតស្រាលៗ លើចិញ្ចើមទាំង ២ ក្បិតខាងស្ដាំ រួចក្បិតខាងឆ្វេង) ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

និស្ស័យ រលុង ល្វីង រោយ ថ្ងាស ឫក្ស ឧបទ្រព សង្រួម រេហ៍ពល លាយឡំ អន្ត ស៊ើប ចំអក មានះ រឹងត្អឹង កូត ត្រឹប ចំណាស់ រទាំង បិដក ធាន វាល់ អន្តោ សទ្ធា

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.