Skip to content

មេត្តា

[មេត-តា]
  1. ន ( បា. ; សំ. មៃត្រ ) មេត្រី, សេចក្ដីរាប់រក, សេចក្ដីរាប់អានគ្នា, សេចក្ដីប្រណី, បំណងចង់ឲ្យអ្នកដទៃបានសេចក្ដីសុខ-ចម្រើនដូចខ្លួនដែរ
    មានមេត្ដា, ផ្សាយមេត្ដាថា ខ្ញុំចង់បានសុខស្ងប់យ៉ាងណាមិញ, សូមឲ្យសព្វសត្វទាំងឡាយបានសុខស្ងប់ ដូចខ្ញុំចង់បាននុះដែរទៅ ! ( មេត្ដានេះជាធម៌សំខាន់មួយក្នុងលោក ) ។ មេត្ដាកាយកម្ម, មេត្ដាវចីកម្ម, មេត្ដាមនោកម្ម ( មេតតាកាយ៉ៈក័ម; —វៈចីក័ម; —មៈនោក័ម ) អំពើដែលធ្វើដោយកាយ, ដោយវាចា, ដោយចិត្តប្រកបដោយមេត្ដា . . . ; ( ប្រសិនបើមនុស្សរាល់រូបសុទ្ធតែមាន មេត្ដា ដូចគ្នា សមមនុស្សក្នុងសកលលោក នឹងពុំមានជម្លោះប្រកែក, កើតក្ដីក្ដាំនិងចម្បាំងឡើយ, ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សរសើរ មេត្ដា ថាជាគុណធម៌ញុំាងសត្វលោកឲ្យបានសុខស្ងប់រាល់ទិវារាត្រី, មនុស្សគ្រប់រូបប្រាណគួរតែពេញចិត្តចំពោះ មេត្ដា គួរញុំាងចិត្តឲ្យដិតជាប់ជានិច្ចនិរន្តរ៍ចំពោះ មេត្ដា ) ។ មេត្តាចិត្ត ចិត្តដែលប្រកបដោយមេត្តា, ចិត្តមានមេត្តា ។ មេត្តាធម៌ ធម៌ប្រកបដោយមេត្តាគឺចិត្តប្រកបដោយមេត្តានុះឯង ។ មេត្តាប្រោស ប្រោសប្រាណដោយមេត្តា : ទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោស, សូមទ្រង់មេត្តាប្រោស; សូមទានមេត្តាប្រោស ។ មេត្តាភាវនា ការចម្រើនមេត្តា, ដូចយ៉ាងរំពឹងថា សូមឲ្យសត្វទាំងឡាយបានសេចក្ដីសុខរាល់គ្នា ! . . . ។ មេត្តាវិហារី អ្នកដែលសម្រេចឥរិយាបថនៅដោយមេត្តា គឺអ្នកដែលមានមេត្តាគ្រប់ឥរិយាបថទាំង៤ ( ដើរ, ឈរ, អង្គុយ, ដេក ); បើស្ត្រីជា មេត្តាវិហារិនី ។ ល ។ ខ្មែរប្រើពាក្យ មេត្តា ជា កិ. ក៏មាន : សូមលោកមេត្តា . . . ; ប្រើជា គុ. ក៏មាន : មានចិត្តមេត្តា ។ ល ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

ដំបូល ពីព្រោះ សាមណេរ មូរ ស្វិត ត្រាតែ ធ្នឹម ហូត ប្រោស ស្ដុក សួគ៌ បដិសេធ ជរា ករុណា ត្រាស់ដឹង ដ្បិត សន្តិភាព ហិ បណ្ដុំ លក្ខណវិនិច្ឆ័យ មេរោគ ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ ធ្វេស កាំភ្លើង

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.