អត្ត
[អ័ត-តៈ]- ន ( បា.; សំ. អាត្មន៑ ) ខ្លួន; ចិត្ត ( អាត្ម័ន, អាត្មា ) ។ អត្តកិលមថានុយោគ ( —កិ-ល៉ៈម៉ៈ—) ការប្រកបព្យាយាមតឹងហួសពេកឲ្យនឿយលំបាកខ្លួនឥតផលប្រយោជន៍ ( ជាវត្តប្រតិបត្តិរបស់និគ្រន្ថតិរ្ថិយពួកខ្លះ ) ។ អត្តឃាត ការសម្លាប់ខ្លួនឯង ( ហៅ អត្តឃាតកម្ម ឬ អត្តវិនិបាតកម្ម អ. ថ. —ប៉ាតៈ— "ការធ្វើខ្លួនឲ្យឃ្លាតចាកជីវិត" ក៏បាន ) ។ អត្តទត្ថ ( —ទ័ត ) ប្រយោជន៍ចំពោះខ្លួន, ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ។ អត្តទត្ថបុគ្គល ( —ទ័ត-ថៈ— ) បុគ្គលដែលខ្វល់ខ្វាយឬដែលគិតប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ។ អត្តទត្ថភាព ភាពនៃប្រយោជន៍ចំពោះខ្លួន, ការដែលគិតតែប្រយោជន៍ខ្លួនឯង ។ អត្តទន្ត ( —ទ័ន-តៈ ឬ —ទ័ន ) អ្នកទូន្មានខ្លួន, អ្នកបង្វឹកចិត្ត បើស្ត្រីជា អត្តទន្តី ) ។ អត្តបរិហារ ឬ —ព្យាបាល ការរក្សាឬថែទាំខ្លួន ។ អត្តពលកម្ម ឬ —កិច្ច ( —ពៈលៈ—) អំពើឬកិច្ចការដែលកើតអំពីកម្លាំងខ្លួន ។ អត្តភាព ភាវៈរបស់ខ្លួន; ខ្លួនទាំងមូល; ធម្មតារបស់ខ្លួន; និស្ស័យនៃខ្លួន; អាត្មាភាព ។ អត្តលេខ លេខប្រចំាខ្លួន, លេខសម្គាល់ខ្លួននៃទាហានជាដើម ។ អត្តសន្និយាតន៍ ( —សន់-ន៉ិយ៉ាត ) ការប្រគល់ខ្លួនឲ្យនៅក្នុងអំណាចគេ ។ អត្តសញ្ញាណ ( —ស័ញ-ញ៉ាន ) គ្រឿងសម្គាល់ខ្លួន; សញ្ញាដែលអាចសម្គាល់បានថាព័ត៌មាននោះៗពិតជាមាន ឬត្រូវចំលើរូបបុគ្គល ឬក៏វត្ថុណាមួយ : មនុស្សនិងសត្វ តែងមានអត្តសញ្ញាណផ្ទាល់ខ្លួនជាដរាប ។ ( បារ. Identité )។ អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ឬ —បត្រ លិខិតផ្លូវការនៃអត្តសញ្ញាណ, សំបុត្រជាគ្រឿងសម្គាល់ខ្លួនមនុស្សសត្វនិងវត្ថុផ្សេងៗ ។ អត្តសម្មាបណិធិ ( —ស័ម-ម៉ា-ប៉ៈណិ-ធិ ) ការតាំងខ្លួនឲ្យល្អ គឺការតាំងចិត្តប្រតិបត្តិតាមធម៌ តាមច្បាប់ ។ អត្តហេតុ ព្រោះហេតុខ្លួន; ការឃើញប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ។ អត្តាធីន (បា. < អត្ត + អធីន "ការឋិតនៅក្នុងអំណាចខ្លួន; ការពឹងផ្អែកខ្លួន; . . . " ) អ្នកដែលមានអំណាចលើខ្លួនឯង ( សេរីឬស្វៃរិន, ស្វៃរី ) ។ អត្តាធីនភាព ( —នៈ— ) សេរីភាពឬស្វៃរីភាព ។ អត្តានុវាទភ័យ ( —ទៈ—; បា. < អត្ត + អនុវាទ "ការពោលទោស; ការតិះដៀល" + ភយ ) ភ័យអំពីការតិះដៀលខ្លួនឯង គឺការខ្លាចក្រែងខ្លួនធ្វើអំពើអាក្រក់ហើយ នឹងកើតក្ដៅក្រហាយនឹកស្ដាយក្រោយស្រឡេតចិត្ត ។ អត្តាភិបាល ( បា. < អត្ត + អភិបាល "ការរក្សា, ថែទាំ" ) ដូចគ្នានឹង អត្តបរិហារ, អត្តព្យាបាល ដែរ ។ អត្តុក្កង្សនកថា ( អ័ត-តុក-ក័ង-សៈន៉ៈកៈថា; បា.
< អត្ត + ឧក្កំសន "ការលើកសរសើរ" + កថា ) សម្ដីលើកខ្លួន ។ អត្តុក្កង្សនភាព ភាវៈឬការលើកតម្កើងខ្លួន ។ ល ។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
Look up another word in the Khmer Dictionary
More words
ញុះញង់ កែសម្រួល តាបស ជណ្ដើរ បង្អួច បន្ទោ ឡិច ឧត្ដរ ទ្រាំង ជ្រក់ រយាក ភាវនា ពារ បរលោក ហិត ស្ថានីយ ស្ថិតិ កន្សោម តៅ សើយ បរិវេណ គ្រាន់ ហរ កុន
Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.