Skip to content

អាចរិយ

[––ចៈរ៉ិយ៉ៈ]
  1. ន (បា. ; សំ. អាចាយ៌, ខ្មែរសរសេរសម្រួលជា អាចារ្យ ) អ្នកប្រដៅឬហាត់មារយាទ; អ្នកប្រព្រឹត្តល្អ, អ្នកកាន់ត្រឹមត្រូវ, អ្នកត្រឹមត្រូវ; អ្នកដែលសិស្សត្រូវគោរព, អ្នកធ្វើប្រយោជន៍ដល់សិស្ស, អ្នកបង្រៀនចំណេះគេ, គ្រូ, គ្រូបង្រៀន (ម. ព. អាចារ្យ ទៀតផង) ។ អាចរិយកតញ្ញូ អ្នកដឹងគុណគ្រូ ។ អាចរិយគារវៈ (––រៈវៈ) ឬ ––គោរព ការគោរពគ្រូ
    ពួកសិស្សត្រូវមានអាចរិយគារវៈគ្រប់វេលារៀន ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  2. ន អាចរិយបរម្បរា (––ប៉ៈរ៉័ម-ប៉ៈរ៉ា) អាចារ្យតៗគ្នាមក, អាចារ្យច្រើនតំណ
    លទ្ធិរបស់អាចរិយបរម្បរា ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  3. ន អាចរិយបូជក ឬ ––បូជកៈ (––បូជក់ ឬ ––ប៉ូជៈកៈ) អ្នកបូជាអាចារ្យ គឺអ្នកដែលមិនភ្លេចគុណគ្រូ ហើយតែងតែបាននេះបាននោះ យកទៅប្រគេនឬជូនគ្រូជាញឹកញយ (បើស្ត្រីជា អាចរិយបូជិកា) ។ អាចរិយបូជា ការប្រគេនឬជូនអ្វីៗដល់គ្រូ; គ្រឿងបូជាអាចារ្យ ។ អាចរិយប្បាចារ្យ (--យ៉័ប-ប៉ាចា ; បា. អាចរិយប្បាចរិយ < អាចរិយ + ប +អាចរិយ; សំ. អាចាយ៌ប្រាចាយ៍ < អាចាយ៍ + ប្រ + អាចាយ៌) អាចារ្យដែលជាប្រធានឬជាប្រមុខរបស់អាចារ្យ គឺអាចារ្យរបស់អាចារ្យឬគ្រូរបស់គ្រូ
    ឱវាទនេះជារបស់អាចរិយប្បាចារ្យច្រើនតំណមកហើយ ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  4. ន អាចរិយព្យាករណ៍ ទំនាយគ្រូ ។ អាចរិយភាគ ចំណែកដែលត្រូវបានអាចារ្យ, រង្វាន់គ្រូ ។ អាចរិយភាព ភាពនៃអាចារ្យ, បែបភាពឬបែបបទរបស់អាចារ្យ ឬសម្រាប់អាចារ្យ ។ អាចរិយមត្ត (—ម៉ាត់) អ្នកដែលល្មមធ្វើជាគ្រូគេបាន ។ ព. វិ. ពុ. ភិក្ខុដែលមានវស្សានិងចំណេះវិជ្ជាល្មមធ្វើជាគ្រូគេបាន (តាមពុទ្ធានុញ្ញាត) ។ អាចរិយវត្ត វត្តប្រតិបត្តិដែលសិស្សត្រូវធ្វើចំពោះគ្រូ ។ អាចរិយវាទ វាទៈរបស់អាចារ្យ
    ធម៌វិន័យខាងពួកពុទ្ធសាសនិកជនមហាយានិកជា "អាចរិយវាទ" (ព្រោះប្រកាន់តាមវាទៈនៃអាចារ្យរបស់ខ្លួនៗ), ខាងហីនយានិកជា "ថេរវាទ" (ព្រោះប្រកាន់តាមបែបបឋមសង្គាយនា) ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  5. ន អាចរិយវាទី អ្នកដែលច្រើនតែពោលអាងវាទៈរបស់គ្រូ
    ពួកពុទ្ធសាសនិកខាងមហាយានជា "អាចរិយវាទី", ខាងហីនយានជា "ថេរវាទី" ។ បើស្ត្រីជា អាចរិយវាទិនី ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  6. ន អាចរិយុបជ្ឈាយ៍ អាចារ្យនិងឧបជ្ឈាយ៍ ។ អាចរិយោវាទ ឱវាទនៃអាចារ្យ, ដំបូន្មានគ្រូ ។ ល ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

តាច ពិសាខ ជេស្ឋ កន្សៃ ថ្កាន ខ្ទួយ សយ ស្ញុល គ្រើម គឃ្លើន ធ្នារ នព្វន្ត ញញួរ សុត្តន្តបិដក បការៈ សិល្ប ចិញ្ច្រាំ កន ឥណ្ឌូចិន ក្បត់ គោព្រៃ ពពាល បាយអ ឃែត

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.