ឧទាន
[អ៊ុទាន]- ន ( សំ. < ឧត៑ >ឧទ៑ "ខ្ពស់; ឮខ្លាំង" + អាន៑ " ការដកដង្ហើមចេញ "; បា. < ឧ + ទ-អាគម + អាន " ការបញ្ចេញសំឡេងឮខ្លាំង " ) កាបន្លឺ, ការកម្ទរ គឺការបន្លឺឬកម្ទរសម្ដីឮខ្លាំងៗដោយមានអំណរឬទុក្ខព្រួយ, ដោយមានសេចក្ដីអស្ចារ្យ, ដោយមានកំហឹងជាដើមបញ្ចេញឧទានកណ្ដាលប្រជុំជន ។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
- ន ព. ពុ. ឈ្មោះគម្ពីរសុត្តន្តបិដកមួយផ្នែក ក្នុងពួកខុទ្ទកនិកាយ ដែលនិយាយអំពីឧទានកថានៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធគម្ពីរឧទាន ។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
- ន ឈ្មោះអង្គមួយប្រភេទ រាប់ចូលក្នុងអង្គ ៩ នៃពុទ្ធសាសនា ។ ព. វ. សូរលាន់មាត់ឬសម្រែកសត្វជាដើម, ដូចជា អា៎!, អូ៎យ!, យី !, យីអើ ! ; ខ្វកៗ !, ចេចៗ ! ជាដើមហៅថា ឧទាន ឬ ឧទានសព្ទ( ប្រើអក្សរសង្ខេបក្នុងវចនានុក្រមនេះថា ឧ. ) ។ បើរៀងភា្ជប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. អ៊ុទានៈ, ដូចជា ឧទានកថា ឬ –វាចា សម្ដីជាឧទាន ។ ឧទានសញ្ញា ឬ វិម្ហយសញ្ញា ( វិម-ហៈយៈ– ) គ្រឿងសម្គាល់របស់ឧទានឬរបស់វិម្ហយៈ, ជាពាក្យសន្មតហៅវណ្ណយុត្តមួយយ៉ាងរបស់អ្នកប្រទេសអឺរ៉ុប ( ! ) នេះសម្រាប់ប្រើដាក់ពីខាងចុងពាក្យឧទានអស្ចារ្យជាដើម, ដូចជា ឱ! ពុទ្ធោ ពុទ្ធោ!; ឱ! រូបអើយរូប ! លំបាកអ្វីម្ល៉េះទេ !; អុញន៏ ! ខូចអស់រលីង!; ទៅៗ ! ( ម. ព. វិម្ហយៈ ឬ វិម្ហ័យ ផង ) ។ ឧទានសព្ទ សព្ទជាឧទាន; សូរសំឡេងឧទាន។ ល។ ( ព. កា. ) : ឧទានសព្ទ សម្ដីថ្លែងប្រាប់ ឲ្យបានដឹងថា បន្លឺឮៗ ជាសព្ទសញ្ញា អ្នកឮយល់ថា ព្រួយឬត្រេកអរ ។ ព្រះពុទ្ធគ្រប់អង្គ បានត្រាស់ភ្លាមទ្រង់ បន្លឺអំណរ ថាអញបានរួច ផុតការណ៍វឹកវរ ជរានិងមរណ៍ ក៏អស់មានហើយ ។ ដ្បិតអញបានឆ្លង រួចផុតរំលង សាគរដល់ត្រើយ អម្រឹតនិព្វាន ត្រឹមជាតិនេះហើយ ឱសុខស្ងប់អើយ យូរណាស់ទើបបាន ! ។ ល។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
Look up another word in the Khmer Dictionary
More words
ទសបារមី ឧបេក្ខា ធ្នស់ នោប សិរ សម្មាទិដ្ឋិ កាសែត បូជាយញ្ញ ទីឃជាតិ ក្លស់ កូល បរិញ្ញា សំវេគ ទុតិយ ទុព៌ល រលេះ ទេពី ឱត្តប្បៈ ទេវបុត្ត ទេវទត្ត អគតិ ទ្រនំ ទើង ធ្នើរ
Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.