Skip to content

ឧបេក្ខា

[អ៊ុប៉េក-ខា]
  1. ន ( បា. ឬ សំ. ) ការតាំងចិត្តជាកណ្ដាល, សេចក្ដីព្រងើយកន្តើយ, ដំណើរមិនលម្អៀងទៅខាងណា
    តាំងចិត្តជាឧបេក្ខា ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  2. ន ខ្មែរប្រើជា គុ. ក៏មាន
    ចិត្តឧបេក្ខា ចិត្តជាកណ្ដាល, ចិត្តព្រងើយកន្តើយ ។ ឧបេក្ខាសម្បយុត្ត ឬ–សហគត ( អ៊ុប៉េក-ខាស័ម-ប៉ៈ-យុត ឬ –សៈហៈគត់ ) ចិត្តជាឧបេក្ខា ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  3. ន ឧបេក្ខា ឬ ឧបេក្សា នេះជាប័ក្ខពួកនៃព្រហ្មវិហារធម៌បួន, រាប់រួមគឺ មេត្តា ការរាប់អានជិតដិតស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នា, ករុណា ការអាណិតអាសូរគ្នាទៅវិញទៅមក, មុទិតា ការរីករាយជានិច្ចចំពោះសេចក្ដីសុខ-ចម្រើននៃអ្នកដទៃ, ឧបេក្ខា ការតាំងចិត្តជាកណ្ដាលៗស្មើៗ ។ ព្រហ្មវិហារធម៌ទាំងបួននេះជាប្រភពនៃសន្តិភាពនិងវឌ្ឍនភាពក្នុងលោក . . . ( ព. ពុ. ) ។ ព. កា. ថា មេត្តា-ករុណា-មុទិតា ឧបេក្ខាទាំងបួននេះសោភា ប្រសិនបើជនទាំងអស់គ្នា អាចកាន់រក្សាឲ្យដិតដល់ ។ សមលោកទាំងមូលបានសុខស្ងប់ ត្រឡប់ជាឥតជ្រួលច្របល់ ព្រោះធម៌បួននេះបញ្ចេញផល ផ្ដល់សន្តិសុខឲ្យជានិច្ច ។ សូម្បីដាច់តែមេត្តាមួយ ទុក្ខព្រួយតែងតែប៉ះទង្គិច ឈឺចាប់ក្ដៅផ្សាជាងឃ្មុំទិច លិចលង់ហិនហោចជាអនេក ។ ( ម. ព. ព្រហ្មវិហារ ក្នុងមេពាក្យ ព្រហ្ម ទៀតផង ) ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

បន្ទារ មុតមាំ ស្តោក ទុក្ខវេទនា ប្រាំង និរតី ច្រាក ភ្ជ័រ ទព្វ ទ្រេល ទលិទ្ទ ទសបារមី ធ្នស់ នោប សិរ សម្មាទិដ្ឋិ កាសែត បូជាយញ្ញ ទីឃជាតិ ក្លស់ កូល បរិញ្ញា ឧទាន សំវេគ

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.