រស
[រស់]- ន ( សំ. បា. ) សម្ផស្សប្លែកៗ ដែលប៉ះពាល់ជិវ្ហាបសាទ ដឹងថា ប្រៃ, ជូរ, ចត់, ល្វីង, ផ្អែម ជាដើមរសប្រៃ, រសជូរ, រសផ្អែម; អាហារមានរសឆ្ងាញ់ ។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
- ន បើផ្សំជាបទសមាសរៀងពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. រៈសៈ ឬចួនកាល អ. ថ. រស់ ក៏មានខ្លះ, បើរៀងពីខាងចុង អ. ថ. រស់; សព្ទនេះមានន័យច្រើនយ៉ាងណាស់, ប្រែតាមរូបធាតុ គឺប្រភពដើមថា "វិស័យជាទីត្រេកអររបស់សត្វ" ឬថា "វិស័យដែលសត្វទទួលរ៉ាប់រងដោយការដឹង", ប្រែតាមដំណើរសេចក្ដី នៅមានច្រើនយ៉ាងទៅទៀត គឺប្រែថា ការដឹងអារម្មណ៍; សម្ផស្សកាម; តម្រេក; វត្ថុរាវ; ទឹកដម; ធាតុទឹកក្នុងរាងកាយ; ទឹកក្នុងសាច់, ក្នុងដើមឬក្នុងផ្លែ; ទឹកបន្សារ; កិច្ច; នាទី, មុខការ; សម្បត្តិ; ព្យាយាម; មារយាទ ។ ល ។ រសកៈ អ្នកចម្អិនអាហារ, អ្នកពិសែស, ចុងភៅ ( បើស្ត្រីជា រសិកា ) ។ រសគន្ធ ( រៈសៈគន់ ឬ រស់-គន់-ធ ) ក្លិនរស ( ពាក្យកាព្យប្រើជា រសគន្ធា ក៏មាន ) ។ រសជាតិ ( រស់-ជាត ) ជាតិរបស់រស ( រសឆ្ងាញ់ពិសា ) ។ រសញ្ញា, រសនា ( រៈស័ញ-ញ៉ា, រៈសៈន៉ា ) អណ្ដាត ។ ( រសនា ប្រែថា "ខ្សែក្រវាត់ស្រ្តី; តម្រេក; សេចក្ដីឆ្ងាញ់ពិសា; សំឡេង" ក៏បាន ) ។ រសញ្ញូ អ្នកប្រាជ្ញខាងអក្សរសាស្ត្រ, ខាងតែងសេចក្ដី, ខាងកាព្យឃ្លោង ។ រសតេជ័ស ឬ — តេជះ ឈាម ។ រសធម៌ ( រស់— ) ដូចគ្នានឹង ធម្មរស : សូវស្លាប់ទៅគាប់ រសធម៌កុំបីបង់ ( សាស្ត្រាច្បាប់រាជនេតិ ) ។ រសធាតុ, រសនាថ, រសរាជ, រសេន្រ្ទ បរទ ។ រសនាយក ព្រះសិវៈ(ព្រះឥសូរ) ។ រសនាលិះ ( <រសនាលិហ៍ ) សុនខ ។ រសផល ផ្លែឈើមានរស; ដើមដូង ។ រសភង្គ ( រៈសៈភ័ង ) ដំណើរខូចរស; ដំណើរទាស់អារម្មណ៍, ទាស់ចិត្ត; សេចក្ដីអផ្សុក ។ រសវតី ( រៈសៈវៈដី ) រោងចម្អិនអាហារ, ផ្ទះបាយ ។ រសវិទ, រសវិទូ, រសាយនវិទ ( រៈសាយ៉ៈន៉ៈវិត ) អ្នកចេះរសវិទ្យា; អ្នកស្លបរទ; ពេទ្យ ។ រសវិជ្ជា, រសវិទ្យា, រសាយនវិទ្យា វិជ្ជាប្រែធាតុឬផ្សំធាតុ គឺចំណេះប្រែឬផ្សំធាតុរ៉ែផ្សេងៗ, ធាតុវិជ្ជា ។ ល ។ ករូណរស ឬ ករុណារស រស (កម្លាំង) នៃសេចក្ដីអាណិត, អាសូរ ។ គន្ធរស រសក្លិន ។ ធម្មរស រសធម៌ ។ មធុររស រសផ្អែម; រសឆ្ងាញ់។ រជតរស ( រៈជៈតៈរស់ ) ទឹកប្រាក់។ វីររស កម្លាំងព្យាយាម, សេចក្ដីក្លៀវក្លា ។ សុគន្ធរស ទឹកក្រអូប, ទឹកអប់ ។ សុវណ្ណរស ទឹកមាស ។ ស្រីង្គាររស រសសេចក្ដីស្រឡាញ់, កម្លាំងស្នេហា ។ ហាសនរស រសសេចក្ដីរីករាយ, កម្លាំងសេចក្ដីត្រេកត្រអាល ។ ឱជារស ទឹកកម្លាំងកាយ; រសឆ្ងាញ់ពិសា ។ ឱសថរស ឬ ឱសធរស រសឱសថ, ទឹកថ្នាំរម្ងាប់រោគ ។ ល ។វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
Look up another word in the Khmer Dictionary
More words
ម្ចាស់ ចាស់ ខ្យល់ បោះ លាក់ យូរ ចាត់ នយោបាយ កាយ មន្ត្រី ឆ្លង រង ដៀង ចែង ដេក ផ្អែក ចោល ឧបករណ៍ លេង រាល់ ដោយសារ ឯក ប្រកប ដែក
Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.