Skip to content

សីល

[សិល]
  1. ន ( បា.; សំ. ឝីល ) វិរតិចេតនាដែលវៀរចាកអំពើអាក្រក់, ការកាន់ឬប្រព្រឹត្តល្អដោយកាយវាចា, ការមិនប្រព្រឹត្តកន្លងសិក្ខាបទឬវិនយប្បញ្ញត្តិ ( ព. ពុ. ) ។ ការកាន់ចរិយាល្អ; ការសង្រួម; អង្គនៃចរិយា; ចរិត, ចរិយា; មារយាទល្អ; សេចក្ដីល្អ; គតិ; លក្ខណៈ; និស្ស័យ; អធ្យាស្រ័យ; សភាព; ប្រក្រតី; ទម្លាប់; សណ្ដាប់ធ្នាប់; ធម្មជាតិ; ធម្មតា ។ ល ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ ( ដែលជាបាលីឬសំស្រ្កឹត ) អ. ថ. សីល៉ៈ, ដូចជា សីលកថា សម្ដីនិយាយអំពីសីល, និយាយអំពីការប្រព្រឹត្តល្អ ។ សីលខណ្ឌ ( —ខ័ន ) ឬ សីលភេទ ការដាច់សីល, ដំណើរខូចការប្រព្រឹត្តល្អ ។ សីលក្ខន្ធ (—ល័ក-ខ័ន ) កងសីល ។ សីលគន្ធ ( —គន់-ធ ឬ —គន់ ) ក្លិនសីល គឺកេរ្ដិ៍ឈ្មោះល្អ ។ សីលគុណ គុណសីល ។ សីលច្ចាគឬ —ត្យាគ ការលះបង់សីល, ការលះសេចក្ដីល្អចោល ។ សីលតេជះ តេជះសីល, អំណាចការប្រព្រឹត្តល្អ ។ សីលទាយក ( —យក់ )អ្នកឲ្យសីល ( បើស្រ្តីជា សីលទាយិកា ) ។ សីលធន (—ធន់ ) សីលដែលទុកជាទ្រព្យ ( របស់សត្វលោក ) ។ សីលធម្ម ឬ—ធម៌ សីលដែលជាធម៌ ( របស់សត្វលោក ) ឬសីលនិងធម៌; កិរិយាមារយាទ, សណ្ដាប់ធ្នាប់; ដំបូន្មានដែលនាំឲ្យចៀសវាងអំពើអាក្រក់ ហើយឲ្យប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អ
    ប្រកបដោយសីលធម៌, ប្រាកចាកសីលធម៌ ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត
  2. ន សីលនិធិ ការប្រព្រឹត្តល្អដែលទុកជាកំណប់ទ្រព្យ ( របស់សត្វលោក ) ។ សីលវន្ដ ( —វ័ន ) អ្នកមានសីល ( បើស្ត្រីជា សីលវតី ឬ សីលវន្តី ) ។ សីលវិបត្តិ (—ប័ត ) ការវិនាសសីល, ការដាច់សីល; ការខូចមារយាទល្អ ។ សីលវិសុទ្ធិ សេចក្ដីបរិសុទ្ធនៃសីល ។ សីលសមាទាន ( —សៈម៉ា— ) ការទទួលសីល, ការកាន់សីល ។ សីលសម្បត្តិ, —សម្ប័ទ, ឬ —សម្បទា ( —សំប័ត ឬ —ស័ម-ប៉ៈទា) ការបរិបូណ៌ដោយសីល, ការជាប់សីល ។ សីលសារ សីលដែលទុកជាខ្លឹម ( របស់សត្វលោក ) ។ សីលាចារ ( បា. < សីល + អាចារ "មារយាទ" ) សីល និងមារយាទ ។ សីលាទិគុណ ( បា. < សីល + អាទិ "ជាដើម" + គុណ ) គុណមានសីលជាដើម ។ សីលានុស្សតិ ( បា. < សីល + អនុស្សតិ "ការរឭកតាម" ) ការនឹងរំពឹងដល់សីល ។ ល ។
    វចនានុក្រម សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត

Look up another word in the Khmer Dictionary

More words

អញ្ជើញ ស្រាវជ្រាវ តួអង្គ ព្រឹត្តិការណ៍ ព្រៃឈើ ទាមទារ ជ្រៅ រឹត អណ្ដែត លេញ ឥណ្ឌា ខ្សោយ ទោះបី តម្កល់ អាង ទស្សនវិជ្ជា អភិ អំឡុង ការទូទាត់ រើ ធន អាវ យឺត ឆ្នាំង

Source: Samdech Chuon Nath Khmer dictionary and Khmer lexicons.